Fampianarana
NY BAIBOLY NA NY SORATRA MASINA

Araka ny tantara, dia Rév. David Jones, izay tonga teto Antananarivo ny 04/10/1820, sy Rév. David Griffiths (15/05/1821) izay samy avy amin'ny London Missionarty Society (LMS), no nanomboka nandika ny baiboly tamin'ny teny Merina ary ny Filazantsaran'i Lioka ny nanombohana izany niaraka tamin'ny mpianatr'izy ireo roapolo lahy. Tamin'ny taona 1830 no vita tanteraka ny Testamenta vaovao ka dika 3.000 no naparitaka. Mandrak'ankehitriny dia io dikanteny io, izay mety ho nisy fanavaozana ihany taty aoriana no ampiasain'ireo Fiangonana protestanta dia tsy iza fa ny FJKM (fitambaran'ireo fiangonana mpandova ny fampianaran'ny Misionera protestanta anglisy sy frantsay), ny FLM, ny EEM ary saika mampiasa io dikanteny io daholo ireo Fiangonana zandriny fantatra amin'ny anarana hoe Sekta izay niorim-paka eraky Madagasikara taty aoriana.

NY ATAO HOE BAIBOLY :
Avy amin'ny teny grika "Biblia" ny hoe Baiboly. Boky maro no dikany amin'ny teny Malagasy. Boky enina amby enimpolo samy hafa no mitambatra ho Baiboly.
Ny Baiboly dia sora-tanan'olombelona voatsindrin'ny Fanahy Masina: "Izay soratra nomen'ny tsindrimandrin'Andriamanitra dia mahasoa ..." (II Tim 3:16). Tsy izay rehetra soratra vitan'ny olombelona akory dia noraisina ho Soratra Masina avokoa, fa ireo izay fantatra mazava fa asan'ny Fanahy Masina sy mifanaraka amin'ny fanambaran'Andriamanitra Tenany ny fampianarany dia noraisina ho Soratra Masina avokoa.

NY FOTOTRA SY VOTOATIN'NY BAIBOLY :
Jesoa Kristy no Fototry ny Baiboly ary ny Fanambarana ny famonjena ny olona nataon'Andriamanitra ho azy amin'ny alalan'I Kristy, noho ny fitiavany izao tontolo izao no votoatin'ny Baiboly.

NY FIZARANA MISY AO AMIN'NY BAIBOLY :
Boky maro, miisa 66, no hita ao amin'ny Baiboly. Olona samy hafa, tamin'ny fotoana samy hafa, tamin'ny toerana samy hafa, no nanoratra ny Boky.Tanatin'ny arivo taona no nanora-tana ny Boky rehetra ao amin'ny Baiboly. Valon-jato taona talohan'I Jesoa Kristy no nano-ratana ny boky voasoratra voalohany, dia ny Deotoronomia, ary tokony ho roanjato taona taorian'I Jesoa Kristy ny boky voasoratra farany dia ny II Petera. Na izany aza dia iray ihany ny votoatin'ny Baiboly : Fanambarana ny famonjen'Andriamanitra izao tontolo izao amin'ny alalan'i Jesoa Kristy, noho ny fitiavany izao tontolo Izao.

Raha ny fizarany indray no resahina, dia ahitana fizarana roa lehibe ny Baiboly :
1°- Ny Testamenta Taloha :misy boky 39,
2°- Ny Testamenta Vaovao : misy boky 27.

"FANEKENA" no hevitry ny teny hoe Testamenta ; milaza ny Fanekena nataon'Andriamanitra tamin'ny Zanak'Israely ao amin'ny Testamenta Taloha, ary amin'ny olona rehetra ao amin'ny Testamenta na Fanekena Vaovao.

A- NY TESTAMENTA TALOHA :
Tao Palestine no tanindrazan'ny Baiboly. Rehefa raikira ny ady masina teo amin'ny Zanak'Israely sy ireo firenena manodidna azy dia voasarika ireto israelita ireto tamin'ny fanompo sampy. Ary tokony ho 2000 taona talohan'ny Jesoa Kristy no tonga tao Kanana i Abrahama, ary nivavaka tamin'ny andrimanitra maro ny olona tao tamin'izany. Abrahama no razam-ben'ny Zanak'Israely. Nifidy azy Andriamanitra mba hitondra ny anarany sy ny fitiavany eo anivon'izao tontolo izao.Izany fikasan'ny Tompo amin'ity firenena ity izany no nampiavaka azy tamin'ireo manodidina azy. Ny tantaran'ity vahoaka nofidian'Andriamanitra ity no tantaran'ny Baiboly sy tantaram-pamonjena.

Ao amin'ny Testamenta Taloha, Andriamanitra manao Fanekena amin'ny Zanak'Israely ka nanavotra azy tany Egypta ary nitondra azy ho any Kanana, tany nampanantenaina, izay manambara fahafahana ho an'ny olon'Andriamanitra. Azo zaraina ho efatra ny Testamenta Taloha :
a)- Boky Lalàna na Pentatioka: misy boky dimy :Genesisy ;Eksodosy;Levitikosy ; Nomery ary ny Deotoronomia. Milaza ny Didy sy ny lalàna omen'Andriamanitra ny olona mba hotandremana.
b)- Boky Tantara : misy boky roambin'ny folo : Josoa, Mpisara, Rota, Samoela I sy II ; Mpnjaka I sy II, Tantara I sy II ; Ezra sy Nehemia ;ary Estera
Boky mitantara ny fiaim-pianan'ny Zanak'Israely nanomboka teo amin'ny fidirany tao Kanana ka hatramin'ny fiverenany avy tany am-pahabaaona tany Babylona. Tokony ho 1000 taona no nisehoan'izany tantara izany.
d)- Boky Tononkira : misy boky dimy :Salamo ;Ohabolana;Mpitoriteny ;Tonon-kira Fitomaniana.
Hira nohiraina tamin'ny fety firavoravoana fanaon'ny Zanak'Israely tao amin'ny Tempolin'i Jerosalema, tany amin'ny Synagoga, tany amin'ny isan-tokatrano,.... Ny Bokin'I Joba dia sady tantara no tononkira. Mitantara lehilahy anankiray izay natahotra an'Andriamanitra ka tsy nanota. Voazaha toetra tamin'izany, ka tamin'ny farany dia nahazo fitahiana sy fanambinana tamin'Andriamanitra..Ny Tononkira dia milaza fa na ny olona mpanompon'Andriamanitra aza dia tsy maintsy voazaha toetra, tsy maintsy iharan'ny fahoriana samy hafa, fa izay maharitra amin'ny finoana sy ny fahatokiana an'Andriama-nitra hatramin'ny farany ihany no hovonjena. e)- Boky Faminaniana :misy boky enina ambin'ny folo izay mizara ho roa indray : Mpaminany Lehibe : Isaia ;Jeremia;Ezekiela ;Daniela Mpaminany Kely :Hosea ;Joela;Amosa ;Obadia;Jona ;Mika;Nahoma ;Habakoka Zefania ;Hagay;Zakaria ;Malakia. Atao hoe Lehibe ireo efatra voalohany, satria lehibe ny bokiny, ary Kely ny roa ambin'ny folo sisa satria fohy ny Soratra ao aminy.

B- NY TESTAMENTA VAOVAO :
Zanatany Romana i Palestina tamin'ny Fanekena vaovao.
Ao amin'ny Testamenta Vaovao, Andriamanitra manao Fanekena amin'izao tontolo izao mba hanafaka azy amin'ny herin'ny ota sy ny devoly amin'ny alalan'I Jesoa Kristy Izay nanaiky ho faty teo ambony hazofijaliana ho Avotra hamonjy izao tontolo izao, ary nitsangana tamin'ny maty ka nandresy ny herin'ny fahafatesana, ilay fahavalo farany horesena. Azo zaraina efatra ny Testamenta Vaovao :
i-Ny Filazantsara : Misy boky efatra :Matio ; Marka ; Lioka ;Jaona. Mitantara izay nataon'I Jesoa fony Izy tety an-tany, indrindra ny nahafatesany sy ny nitsanganany tamin'ny maty ary ny niakarany ho any an-danitra.
ii-Ny Asan'ny Apostoly : Boky anankiray mitantara ny fihitaran'ny Fiangonana Kristiana tao anatin'ny telo amby telopolo taona tany Azia Minora sy Eoropa teo amin'ny taonjato voalohany.
iii-Ny Epistily :Misy boky iraika amby roapolo : Romana ; Korintiana I sy II ; Galatiana ; Efesiana ; Filipiana ; Kolosiana ; Tesaloniana I sy II ; Timoty I sy II ; Titosy ; Filemona ; Hebreo ; Jakoba ; Petera I sy II ;Jaona I sy II ary III ; Joda. Izy ireo dia taratasy nampitondraina ho fampaherezana ny Fiangonana sy ny mpanompon'Andriamanitra tamin'ny ady sarotra niseho sy nitranga ary nihatra teo amin'ny fiainany.
iv-Ny Apokalipsy :Boky fanambarana izay ho avy amin'ny andro farany, ka handresen'I Jesoa Kristy izao tontolo izao sy Satana izay mamitaka ny olona hiala amin' Andriamanitra.

FEHINY :

Ny ambaran'ny Baiboly izay mirakitra ny Tenin'Andriamanitra dia izao :'Andriamanitra no nahary izao rehetra izao avy amin'ny tsy misy fa ny olona no hany zava-boahary noforonin'Andriamanitra avy tamin'ny vovotany sy nofofoniny fofonaina mahavelona ny vavorony ary tonga olombelona izy.'( Gen 2:7). Nanota anefa ny olona, nandika ny sitrapon'Andriamanitra, eny fa na dia ny vahoaka voafidiny ho fitahiana ny firenena rehetra ambonin'ny tany aza dia tsy nahatanteraka izay nilaina sy nandrasan'Andriamanitra taminy. Koa dia naniraka ny Zanany Lahitokana ho amin'izao tontolo izao Andriamanitra. Tonga Jesoa Kristy nitory ny amin'ny Fanjakan' Andriamanitra ; nifidy ny Apostoly Jesoa Kristy handimby Azy mba hanorina ny Fiangonana ka hamerina indray ny olona ho amin'Andriamanitra.Mbola ho avy fanindroany indray Jesoa Kristy hitsara ny velona sy ny maty amin'ny andro farany. Na ny Testamenta Taloha na ny Testamenta Vaovao, dia tokana ny foto-kevitry ny Baiboly dia :ny fanavotana nataon'I Jesoa Kristy, mahafaoka ny fahafahan'ny olom-belona amin'ny helok'ota sy ny fanapahan'ny fahotana ary ny tambiny.

1
 
Mofonaina anio Sabotsy 15 Desambra 2018



Raha tianao ny handray ny mofon'aina amin'ny alalan'ny mailaka isan'andro dia manasa anao hanindry eto.

     
Fiangonan'i Jesoa Kristy eto Madagasikara
Synodamparitany Antananarivo Atsimo
Fitandremana Ambohimanoa Alasora Betesda

Ny Mpitandrina
ANDRIAMALALA Zo Solofonirina
Tél : 033 11 454 92 – 032 02 667 38
Mail: zo.andriamalala@fjkm-alasora.mg

Rohy hafa:
FJKM Foibe
Sampana Fifohazana Foibe
FJKM Ampahibato Firaisana